Tắc lệ đạo: Nguyên nhân gây chảy nước mắt sống và cách điều trị
Bạn có bao giờ cảm thấy phiền toái khi mắt thường xuyên rưng rưng, chảy nước mắt dù không hề có cảm xúc xúc động? Mắt lúc nào cũng trong tình trạng ướt nhèm, đổ ghèn liên tục và điều trị bằng thuốc nhỏ mắt mãi không dứt?
Đây rất có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý tắc lệ đạo – một tình trạng nhãn khoa phổ biến nhưng thường bị người bệnh chủ quan bỏ qua. Hãy cùng Hệ thống Phòng khám Mắt Tuệ Anh tìm hiểu chi tiết về nguyên nhân, triệu chứng và các phương pháp can thiệp y khoa hiệu quả đối với căn bệnh này.
Tắc lệ đạo là bệnh gì? Nguyên nhân do đâu?
Lệ đạo là một hệ thống ống dẫn đóng vai trò như "đường ống thoát nước", giúp đưa nước mắt từ mắt chảy xuống khoang mũi, từ đó duy trì bề mặt nhãn cầu luôn sạch sẽ và đủ độ ẩm. Tắc lệ đạo xảy ra khi một phần hoặc toàn bộ hệ thống dẫn lưu này bị hẹp hoặc tắc nghẽn hoàn toàn. Hệ quả là nước mắt không thể thoát xuống mũi, gây ra tình trạng ứ đọng và trào ngược ra ngoài mí mắt (chảy nước mắt sống).
Bệnh lý này có thể xuất hiện ở bất kỳ độ tuổi nào với các nguyên nhân hoàn toàn khác biệt:
Tắc lệ đạo bẩm sinh ở trẻ em
Rất thường gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Nguyên nhân chủ yếu là do trong quá trình phát triển bào thai, lớp màng ở đầu dưới ống lệ mũi chưa đục thủng hoặc đường lệ chưa thông suốt hoàn toàn sau khi bé chào đời.
Tắc lệ đạo ở người trưởng thành và người cao tuổi
Đối với người lớn, hệ thống dẫn lưu nước mắt bị tắc nghẽn thường do các yếu tố mắc phải như:
- Quá trình lão hóa tự nhiên khiến các lỗ điểm lệ bị chít hẹp.
- Tiền sử viêm nhiễm mạn tính tại vùng mắt, mũi hoặc xoang.
- Biến chứng sau các chấn thương vùng mặt, mắt - mũi.
- Ảnh hưởng từ các ca phẫu thuật điều trị xoang mũi hoặc phẫu thuật thẩm mỹ vùng mắt mũi.
Các dấu hiệu nhận biết đặc trưng của tắc lệ đạo
Người mắc bệnh tắc lệ đạo thường phải đối mặt với những triệu chứng gây bất tiện lớn trong sinh hoạt hàng ngày, bao gồm:
- Chảy nước mắt sống thường xuyên: Nước mắt tự động tràn xuống má ngay cả khi ngồi trong nhà, không tiếp xúc với gió hay bụi.
- Đổ ghèn (rỉ mắt) tái diễn: Tình trạng đổ ghèn nhầy, dính chặt quanh mi mắt vào buổi sáng thức dậy, đặc biệt do nước mắt bị ứ đọng lâu tạo môi trường cho vi khuẩn.
- Cảm giác cộm xốn, nhìn mờ thoáng qua do màng nước mắt quá dày bao phủ bề mặt giác mạc.
- Sưng tấy, đỏ và đau nhức vùng góc trong của mắt (gần sống mũi) khi bệnh biến chứng thành viêm túi lệ cấp tính.
Cảnh báo: Không phải cứ chảy nước mắt là tắc lệ đạo!
Mặc dù chảy nước mắt sống là triệu chứng điển hình của tắc lệ đạo, nhưng đây cũng có thể là phản xạ bảo vệ của mắt trước nhiều bệnh lý bề mặt nhãn cầu khác như:
- Hội chứng khô mắt (nước mắt bay hơi quá nhanh khiến tuyến lệ phản xạ tiết nhiều nước mắt bù đắp).
- Viêm kết mạc, viêm giác mạc.
- Quặm mi, lông mi mọc ngược cọ xát vào giác mạc.
- Dị vật bay vào mắt.
Chính vì vậy, để xác định chính xác nguyên nhân, người bệnh không nên tự ý mua thuốc nhỏ mắt mà cần được các bác sĩ chuyên khoa thăm khám, bơm rửa lệ đạo để chẩn đoán phân biệt.
Biến chứng nguy hiểm nếu trì hoãn điều trị tắc lệ đạo
Đừng chủ quan nghĩ rằng chảy nước mắt chỉ là một sự bất tiện nhỏ. Nếu tình trạng tắc nghẽn không được khơi thông kịp thời, sự ứ đọng nước mắt và dịch nhầy sẽ biến túi lệ thành "hồ chứa" hoàn hảo cho vi khuẩn sinh sôi.
Người bệnh có nguy cơ cao đối mặt với tình trạng viêm túi lệ mạn tính, tiến triển thành áp xe túi lệ (túi mủ sưng to, căng bóng, vỡ mủ qua da gây sẹo) hoặc gây viêm tấy tổ chức hốc mắt – một biến chứng cực kỳ nguy hiểm có thể đe dọa đến thị lực.
Các phương pháp điều trị tắc lệ đạo
Tùy thuộc vào nguyên nhân gây tắc, vị trí tắc nghẽn trên đường ống lệ, mức độ viêm nhiễm và độ tuổi của bệnh nhân, các bác sĩ nhãn khoa sẽ chỉ định phác đồ can thiệp phù hợp nhất:
- Bơm thông lệ đạo: Thủ thuật cơ bản giúp làm sạch, kiểm tra mức độ tắc nghẽn và thông tắc trong một số trường hợp nhẹ.
- Nong hoặc mở rộng điểm lệ: Áp dụng khi điểm lệ (lỗ nhỏ ở góc mắt) bị chít hẹp do lão hóa hoặc viêm nhiễm, giúp khôi phục "cửa ngõ" dẫn nước mắt.
- Đặt ống Silicone lệ đạo: Thủ thuật luồn một ống silicone y tế vào đường dẫn lệ để nong rộng và duy trì sự lưu thông liên tục trong một khoảng thời gian nhất định.
- Phẫu thuật thông túi lệ - mũi (DCR): Đây là phương pháp can thiệp tối ưu nhất (qua đường rạch da thẩm mỹ hoặc nội soi đường mũi) nhằm tạo ra một đường dẫn lưu nước mắt hoàn toàn mới từ túi lệ thẳng vào khoang mũi. Phương pháp này thường được chỉ định khi ống lệ mũi bị tắc nghẽn mạn tính hoặc các thủ thuật khác không mang lại hiệu quả.
Thăm khám và dứt điểm chứng chảy nước mắt sống tại Phòng khám Mắt Tuệ Anh
Việc phát hiện sớm và can thiệp đúng phương pháp không chỉ giúp cải thiện nhanh chóng triệu chứng chảy nước mắt sống, ngăn chặn viêm nhiễm mà còn trả lại sự tự tin, thoải mái cho cuộc sống của bạn.
Nếu bạn hoặc người thân đang bị tình trạng chảy nước mắt kéo dài, đỏ mắt sưng đau khó chịu, hãy nhắn tin trực tiếp cho Fanpage hoặc liên hệ qua Hotline 093.110.8663 để đặt lịch khám cùng các chuyên gia nhãn khoa giàu kinh nghiệm tại Hệ thống Phòng khám Mắt Tuệ Anh!
