Lão thị là gì? Dấu hiệu và giải pháp cải thiện thị lực

Bước sang tuổi 40, nhiều người bắt đầu nhận thấy chữ trên điện thoại khó đọc hơn, phải đưa sách ra xa mới nhìn rõ hoặc nhanh mỏi mắt khi làm việc gần. Đây có thể là những biểu hiện của lão thị – một thay đổi thị giác tự nhiên liên quan đến tuổi tác.

Lão thị không phải bệnh lý theo nghĩa thông thường. Tuy nhiên, tình trạng này có thể ảnh hưởng đáng kể đến việc đọc sách, sử dụng điện thoại, làm việc với máy tính và các hoạt động hằng ngày.

Lão thị là gì?

Lão thị (Presbyopia) là tình trạng khả năng điều tiết của mắt suy giảm theo tuổi, khiến mắt ngày càng khó lấy nét khi nhìn những vật ở khoảng cách gần.

Lão thị thường bắt đầu biểu hiện rõ từ khoảng 40–45 tuổi và tiến triển dần theo thời gian. Thời điểm xuất hiện cũng như mức độ ảnh hưởng có thể khác nhau ở mỗi người, tùy thuộc vào tình trạng khúc xạ sẵn có và nhu cầu sử dụng thị giác.

Vì sao mắt bị lão thị?

Khi nhìn gần, mắt cần tăng khả năng điều tiết. Quá trình này liên quan đến sự phối hợp giữa thủy tinh thể, cơ thể mi và các cấu trúc hỗ trợ.

Khi còn trẻ, thủy tinh thể có tính đàn hồi tốt và có thể thay đổi hình dạng để tăng công suất hội tụ khi nhìn gần. Theo tuổi tác, thủy tinh thể dần kém đàn hồi và khả năng điều tiết của mắt suy giảm. Đây là cơ chế chính dẫn đến lão thị.

Vì vậy, người bị lão thị thường ngày càng gặp khó khăn khi đọc sách, xem điện thoại hoặc thực hiện các công việc ở khoảng cách gần.

Triệu chứng thường gặp của lão thị

Biểu hiện điển hình của lão thị là khó đọc chữ nhỏ ở khoảng cách quen thuộc và thường phải đưa sách hoặc điện thoại ra xa hơn mới nhìn rõ. Người bị lão thị cũng có thể cần ánh sáng tốt hơn khi đọc, nhanh mỏi mắt hoặc cảm thấy khó chịu, đau đầu sau một thời gian làm việc gần.

Nếu trên 40 tuổi và bắt đầu xuất hiện những biểu hiện này, bạn nên khám mắt để xác định chính xác nguyên nhân. Không nên mặc định mọi trường hợp nhìn gần kém đều do lão thị, bởi thay đổi khúc xạ hoặc một số bệnh lý tại mắt cũng có thể ảnh hưởng đến thị lực.

Lão thị có điều trị được không?

Lão thị là một phần của quá trình lão hóa tự nhiên của mắt. Hiện nay có nhiều phương pháp giúp bù trừ sự suy giảm khả năng điều tiết và cải thiện thị lực nhìn gần, nhưng không làm thủy tinh thể trở lại trạng thái như khi còn trẻ.

Lựa chọn phương pháp phù hợp phụ thuộc vào tuổi, tình trạng khúc xạ, sức khỏe mắt, nghề nghiệp và nhu cầu nhìn xa – trung gian – gần của từng người.

Kính gọng

Kính gọng là một trong những giải pháp đơn giản và phổ biến nhất cho người lão thị. Người không có tật khúc xạ đáng kể khi nhìn xa có thể chỉ cần sử dụng kính đọc sách khi làm việc gần.

Nếu đồng thời có cận thị, viễn thị hoặc loạn thị, người dùng có thể được tư vấn kính hai tròng hoặc kính đa tròng để hỗ trợ nhìn ở nhiều khoảng cách khác nhau. Độ kính cần được xác định dựa trên kết quả khám và nhu cầu thị giác thực tế.

Kính áp tròng

Một số người có thể sử dụng kính áp tròng đa tiêu hoặc áp dụng phương án monovision – một mắt được ưu tiên cho nhìn xa và mắt còn lại hỗ trợ nhìn gần.

Tuy nhiên, không phải ai cũng thích nghi tốt với cách điều chỉnh này. Người sử dụng cần được khám, đánh giá bề mặt nhãn cầu và tư vấn kỹ trước khi lựa chọn.

Ortho-K – kính định hình giác mạc đeo ban đêm

Ortho-K là kính áp tròng cứng thấm khí có thiết kế đặc biệt, thường được đeo khi ngủ để tạm thời thay đổi hình dạng giác mạc, giúp điều chỉnh một số tật khúc xạ và giảm phụ thuộc vào kính gọng ban ngày.

Ở một số người trung niên phù hợp, Ortho-K có thể được thiết kế theo chiến lược monovision, trong đó một mắt ưu tiên nhìn xa và mắt còn lại hỗ trợ nhìn gần. Nhờ đó, người sử dụng có thể thuận tiện hơn khi làm việc, sinh hoạt hoặc chơi các môn thể thao như golf, pickleball...

Cần lưu ý, Ortho-K không điều trị nguyên nhân gây lão thị và không phục hồi khả năng điều tiết của mắt. Không phải trường hợp nào cũng phù hợp, vì vậy cần được khám mắt, đánh giá khúc xạ, bề mặt và bản đồ giác mạc trước khi sử dụng.

Tại Phòng khám Mắt Tuệ Anh, khách hàng được đánh giá mức độ phù hợp, tư vấn hiệu quả dự kiến, hướng dẫn sử dụng và theo dõi định kỳ trong quá trình đeo Ortho-K.

Sau tuổi 40, không nhất thiết chỉ có một lựa chọn là kính lão

Lão thị là thay đổi tự nhiên theo tuổi, nhưng tình trạng mắt và nhu cầu thị giác của mỗi người không giống nhau. Có người phù hợp với kính đọc sách, có người thuận tiện hơn với kính đa tròng hoặc kính áp tròng, trong khi một số trường hợp có thể cân nhắc Ortho-K sau khi được đánh giá đầy đủ.

Vì vậy, thay vì tự mua kính hoặc lựa chọn phương pháp chỉ dựa vào độ tuổi, người bước vào giai đoạn lão thị nên khám mắt và đo khúc xạ đầy đủ để lựa chọn giải pháp phù hợp với tình trạng mắt, công việc và nhu cầu sinh hoạt.

Phòng khám Mắt Tuệ Anh đồng hành cùng khách hàng trong thăm khám, đánh giá thị lực và tư vấn giải pháp điều chỉnh phù hợp, giúp duy trì sự thuận tiện trong công việc, sinh hoạt và vận động ở tuổi trung niên.