Tin tức - sự kiện

Nhiều người có suy nghĩ rằng kính càng “rõ” thì càng tốt. Khi thử một cặp kính có độ mạnh hơn và thấy chữ nét hơn, không ít người cho rằng tăng thêm một chút độ sẽ không ảnh hưởng đến mắt.

Thực tế, kính phù hợp không phải là kính có số cao nhất giúp bạn nhìn rõ nhất, mà là kính được xác định dựa trên tình trạng khúc xạ, thị lực, khả năng đáp ứng của mắt và nhu cầu sử dụng của từng người.

Đeo kính có công suất không phù hợp hoặc mạnh hơn mức mắt cần có thể gây mỏi mắt, đau đầu, khó chịu khi nhìn và ảnh hưởng đến học tập, làm việc. Đặc biệt ở trẻ em, việc xác định đúng tình trạng khúc xạ còn có ý nghĩa quan trọng trong quá trình theo dõi cận thị.

Vậy đeo kính quá số có hại không? Tác hại của đeo kính quá số là gì và làm thế nào nhận biết mình đang đeo kính sai độ? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

1. Đeo kính quá số là gì?

“Đeo kính quá số” là cách gọi thông thường khi kính có công suất mạnh hơn mức cần thiết để điều chỉnh tật khúc xạ của mắt.

Ví dụ, với người cận thị, kính có thể được xem là quá số khi sử dụng công suất kính âm mạnh hơn mức phù hợp. Tuy nhiên, cảm giác khó chịu khi đeo kính không chỉ xuất phát từ việc “tăng số cận”.

Một cặp kính có thể không phù hợp do nhiều yếu tố như:

- Công suất kính cầu không phù hợp.

 - Độ loạn thị hoặc trục loạn thị chưa chính xác.

 - Khoảng cách đồng tử hoặc tâm kính chưa phù hợp.

 - Tình trạng khúc xạ của mắt đã thay đổi.

 - Một số vấn đề về điều tiết hoặc phối hợp hai mắt.

 - Kính được đo hoặc sử dụng trong những điều kiện chưa phù hợp.

Do đó, khi cảm thấy khó chịu với kính mới, không nên tự kết luận rằng mình đang bị “quá số” mà cần được kiểm tra để xác định nguyên nhân.

2. Vì sao có thể xảy ra tình trạng đeo kính sai độ?

Đeo kính sai độ có thể gặp ở cả trẻ em và người lớn. Một số tình huống thường gặp bao gồm:

Tự ý tăng số kính vì muốn nhìn rõ hơn

Khi thử kính mạnh hơn, một số người có thể cảm thấy hình ảnh sắc nét hơn và cho rằng đây là số kính phù hợp. Tuy nhiên, cảm giác “nét hơn” tại thời điểm thử kính không phải yếu tố duy nhất để quyết định đơn kính.

Tiếp tục sử dụng kính cũ khi khúc xạ đã thay đổi

Tình trạng khúc xạ có thể thay đổi theo thời gian, đặc biệt ở trẻ em và thanh thiếu niên đang trong giai đoạn cận thị tiến triển. Vì vậy, kính từng phù hợp trước đây chưa chắc vẫn phù hợp ở thời điểm hiện tại.

Khả năng điều tiết ảnh hưởng đến kết quả đo

Điều này đặc biệt đáng lưu ý ở trẻ em và người trẻ vì khả năng điều tiết của mắt còn mạnh.

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định đo khúc xạ có liệt điều tiết nhằm hạn chế ảnh hưởng của điều tiết, từ đó đánh giá chính xác hơn tình trạng khúc xạ và lựa chọn số kính phù hợp.

Chỉ đo số kính mà chưa đánh giá đầy đủ tình trạng mắt

Nhìn mờ không phải lúc nào cũng đơn thuần do tăng độ cận. Một số vấn đề khác tại mắt cũng có thể ảnh hưởng đến chất lượng thị giác. Vì vậy, khi thị lực thay đổi bất thường, việc khám mắt giúp tìm nguyên nhân thay vì chỉ đơn giản tăng số kính.

3. Tác hại của đeo kính quá số là gì?

Tác hại của đeo kính quá số thường thể hiện dưới dạng các triệu chứng khó chịu về thị giác. Mức độ biểu hiện có thể khác nhau tùy từng người, loại tật khúc xạ, mức độ sai lệch và thời gian sử dụng kính.

Mỏi mắt, căng mắt

Với người cận thị sử dụng kính âm mạnh hơn mức cần thiết, mắt có thể phải tăng điều tiết, đặc biệt khi thực hiện các công việc nhìn gần.

Người đeo có thể cảm thấy:

- Căng hoặc mỏi mắt.

 - Khó chịu sau khi đọc sách.

 - Nhanh mệt khi sử dụng máy tính, điện thoại.

 - Khó duy trì tập trung khi nhìn gần trong thời gian dài.

Đau đầu

Kính không phù hợp có thể liên quan đến tình trạng đau đầu hoặc khó chịu quanh vùng mắt, nhất là sau thời gian dài học tập, đọc sách hoặc làm việc với màn hình.

Tuy nhiên, đau đầu có rất nhiều nguyên nhân khác nhau. Không nên dựa vào triệu chứng này để tự kết luận rằng kính đang quá số.

Chóng mặt, cảm giác hình ảnh không tự nhiên

Một số người sau khi thay kính có thể cảm thấy chóng mặt, khó chịu khi di chuyển, hình ảnh bị thay đổi về kích thước hoặc không gian.

Tình trạng này có thể liên quan đến thay đổi công suất kính, độ loạn, trục loạn hoặc các thông số quang học khác.

Một khoảng thời gian thích nghi ngắn có thể xảy ra sau khi đổi kính. Tuy nhiên, nếu triệu chứng rõ rệt hoặc kéo dài, người đeo nên kiểm tra lại thay vì cố gắng “đeo cho quen”.

Ảnh hưởng đến học tập và công việc

Khi mắt thường xuyên mỏi hoặc đau đầu, khả năng duy trì các công việc cần tập trung thị giác trong thời gian dài cũng có thể bị ảnh hưởng.

Ở trẻ em, ba mẹ có thể nhận thấy trẻ:

- Nhanh mỏi khi đọc sách.

 - Hay dụi mắt.

 - Than đau đầu hoặc khó chịu khi học.

 - Thường xuyên tháo kính.

 - Khó tập trung khi thực hiện công việc nhìn gần.

Những biểu hiện này không đặc hiệu cho kính quá số nhưng là lý do để trẻ được kiểm tra mắt.

4. Đeo kính quá số có làm tăng độ cận không?

Đây là một trong những câu hỏi thường gặp nhất khi nói về tác hại của đeo kính quá số.

Không nên hiểu rằng cứ đeo kính quá số thì chắc chắn cận thị sẽ tăng.

Cận thị tiến triển là quá trình chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố như tuổi, yếu tố gia đình, đặc điểm phát triển của mắt, thời gian hoạt động ngoài trời, thói quen nhìn gần và các yếu tố nguy cơ khác.

Vì vậy, không thể chỉ dựa vào việc đeo kính quá số để giải thích sự tăng độ cận.

Tuy nhiên, đeo kính sai độ vẫn không được khuyến khích. Kính không phù hợp có thể gây khó chịu thị giác và ảnh hưởng đến chất lượng nhìn trong học tập, làm việc và sinh hoạt.

Ngược lại, cũng không nên chủ động cho trẻ đeo kính thiếu số với suy nghĩ rằng “đeo nhẹ hơn sẽ giúp mắt không tăng độ”. Kê kính thiếu số không phải là biện pháp kiểm soát cận thị được khuyến nghị.

Mục tiêu là lựa chọn phương án điều chỉnh khúc xạ phù hợp dựa trên kết quả thăm khám của từng trẻ.

5. Trẻ em đeo kính sai độ cần lưu ý điều gì?

Trẻ em là nhóm cần đặc biệt lưu ý vì mắt vẫn đang phát triển và khả năng điều tiết thường mạnh.

Nếu trẻ cận thị, ba mẹ không nên chỉ quan tâm đến câu hỏi:

“Con tăng bao nhiêu độ?”

Việc theo dõi cận thị có thể cần đánh giá nhiều yếu tố hơn, bao gồm:

- Thị lực.

 - Khúc xạ.

 - Tiền sử và tốc độ thay đổi độ cận.

 - Chức năng điều tiết và phối hợp hai mắt khi cần thiết.

 - Chiều dài trục nhãn cầu khi phù hợp.

 - Sức khỏe mắt và các yếu tố nguy cơ liên quan.

Trong đó, chiều dài trục nhãn cầu là một chỉ số hữu ích để theo dõi sự phát triển của mắt và tiến triển cận thị trong nhiều trường hợp.

Dựa trên kết quả thăm khám, bác sĩ có thể tư vấn trẻ chỉ cần điều chỉnh kính phù hợp hay cần được theo dõi và cân nhắc các phương pháp kiểm soát cận thị.

6. Dấu hiệu nào gợi ý bạn có thể đang đeo kính sai độ?

Nếu xuất hiện những biểu hiện dưới đây sau khi thay kính hoặc trong quá trình sử dụng kính, bạn nên cân nhắc kiểm tra lại:

- Thường xuyên mỏi hoặc căng mắt.

 - Đau đầu khi đeo kính.

 - Chóng mặt hoặc khó chịu khi di chuyển.

 - Hình ảnh rõ nhưng cảm giác không thoải mái.

 - Khó tập trung khi đọc sách hoặc làm việc gần.

 - Nhìn xa hoặc nhìn gần không rõ như trước.

 - Trẻ thường xuyên tháo kính hoặc dụi mắt.

 - Triệu chứng khó chịu xuất hiện sau khi thay kính mới và không cải thiện.

Cần lưu ý rằng các dấu hiệu trên không đồng nghĩa chắc chắn kính đang quá số.

Ngoài công suất kính cầu, người đeo còn có thể khó chịu do sai độ hoặc trục loạn thị, thông số lắp kính chưa phù hợp, vấn đề điều tiết – phối hợp hai mắt hoặc một số tình trạng khác tại mắt.

7. Nhìn mờ có nên tự tăng số kính không?

Không nên tự ý tăng độ kính chỉ vì cảm thấy nhìn không còn rõ.

Nhìn mờ có thể xuất phát từ thay đổi khúc xạ, nhưng cũng có thể liên quan đến:

- Loạn thị.

 - Khô mắt.

 - Rối loạn điều tiết.

 - Bất thường phối hợp hai mắt.

 - Một số bệnh lý tại giác mạc, thể thủy tinh, võng mạc hoặc các cấu trúc khác của mắt.

Vì vậy, nếu thị lực thay đổi, cách xử trí phù hợp là kiểm tra lại tình trạng mắt và khúc xạ để xác định nguyên nhân.

Đặc biệt, không nên tự lấy số kính của lần khám trước rồi cộng thêm độ hoặc mua kính có sẵn để sử dụng lâu dài mà chưa được kiểm tra.

8. Đeo kính mới bị chóng mặt có phải kính quá số?

Không phải lúc nào cũng vậy.

Khi thay đổi số kính, đặc biệt khi có thay đổi đáng kể về độ cận, độ loạn hoặc trục loạn, một số người có thể cần thời gian để thích nghi với cảm giác thị giác mới.

Tuy nhiên, nếu:

- Chóng mặt nhiều.

 - Đau đầu rõ rệt.

 - Buồn nôn hoặc rất khó chịu.

 - Khó đi lại, lên xuống cầu thang.

 - Nhìn méo hoặc cảm giác hình ảnh bất thường.

 - Triệu chứng kéo dài hoặc không cải thiện.

Bạn nên kiểm tra lại kính và mắt thay vì tiếp tục cố đeo.

9. Khi nào nên đi khám và kiểm tra lại kính?

Bạn nên kiểm tra mắt khi:

- Kính mới gây mỏi mắt, đau đầu hoặc chóng mặt kéo dài.

 - Thị lực giảm hoặc thay đổi rõ rệt.

 - Đột ngột nhìn mờ dù kính trước đó vẫn sử dụng tốt.

 - Trẻ thường xuyên than nhìn mờ, đau đầu hoặc mỏi mắt.

 - Trẻ cận thị đang trong giai đoạn tăng trưởng và cần theo dõi tiến triển.

 - Đã sử dụng kính trong thời gian dài nhưng chưa kiểm tra lại mắt.

Nếu xuất hiện giảm thị lực đột ngột, đau mắt nhiều, mắt đỏ kèm giảm thị lực, chớp sáng, ruồi bay xuất hiện đột ngột hoặc cảm giác có màn che trước mắt, người bệnh nên được khám chuyên khoa mắt sớm thay vì chỉ đi đo lại số kính.

10. Làm thế nào để hạn chế tình trạng đeo kính sai độ?

Điều quan trọng nhất là không tự tăng hoặc giảm số kính dựa trên cảm giác chủ quan.

Khi cần thay kính, nên:

- Kiểm tra thị lực và khúc xạ phù hợp.

 - Cung cấp thông tin về kính đang sử dụng và những triệu chứng gặp phải.

 - Đảm bảo các thông số của kính được thực hiện chính xác.

 - Tái khám nếu kính mới gây khó chịu kéo dài.

 - Với trẻ em, tuân thủ lịch kiểm tra mắt và theo dõi cận thị được khuyến nghị.

Một cặp kính tốt không phải là cặp kính có số “mạnh” nhất, mà là cặp kính phù hợp với tình trạng mắt và nhu cầu thị giác của người sử dụng.

Đừng chỉ quan tâm đến số kính

Đeo kính giúp người có tật khúc xạ nhìn rõ hơn, nhưng điều quan trọng là kính cần phù hợp với từng đôi mắt.

Đeo kính quá số hoặc đeo kính sai độ có thể gây mỏi mắt, đau đầu, chóng mặt và nhiều khó chịu trong sinh hoạt. Tuy nhiên, không nên khẳng định rằng đeo kính quá số chắc chắn khiến cận thị tăng nhanh, bởi sự tiến triển của cận thị chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố.

Đặc biệt với trẻ em, trước khi thay kính mới, ba mẹ nên cho trẻ được kiểm tra mắt và đánh giá tình trạng cận thị phù hợp. Việc này không chỉ giúp xác định số kính mà còn giúp theo dõi sự tiến triển của cận thị và tư vấn giải pháp phù hợp nếu cần.

Phòng khám Mắt Tuệ Anh đồng hành cùng ba mẹ trong việc khám, theo dõi và kiểm soát cận thị cho trẻ. Thay vì chỉ quan tâm “con tăng bao nhiêu độ”, việc đánh giá đầy đủ sẽ giúp ba mẹ hiểu rõ hơn tình trạng mắt của con và có kế hoạch chăm sóc phù hợp.